Variabele kosten zijn kosten waarvan de hoogte afhankelijk is van de bezettingsgraad.

Een toename van de productie leidt tot een stijging van de totale variabele kosten. Evenzo leidt een vermindering van de productie tot een daling van de totale variabele kosten.

Voorbeelden
- loonkosten van oproepkrachten (flexwerkers)
- de loonkosten van het personeel dat op provisiebasis werkt
- verpakkingskosten en verzendkosten

Het verband tussen veranderingen in de productie-omvang enerzijds en in de variabele kosten anderzijds kan verschillend van aard zijn. We onderscheiden:

De grootte van de verwachte variabele kosten in een periode is afhankelijk van de begrote productie. De variabele kosten worden altijd in verband gebracht met de begrote productie. Bij homogene massaproductie kunnen we als tarief voor variabele kosten ( t) gebruiken:
tv =   Vs
Bp

In deze formule is:
Vs  variabele kosten (per jaar);
Bp  begrote productie (bezetting) (per jaar)