Indexcijfers zijn verhoudingsgetallen¸ waarmee de waarde van een bepaalde variabele ten opzichte van de basiswaarde van dezelfde variabele wordt weergegeven.

Indexcijfers worden vooral gebruikt om veranderingen in een bepaalde variabele met betrekkelijk eenvoudige getallen weer te geven. Vaak worden de veranderingen van een variabele vergeleken met de waarde van de desbetreffende variabele op een bepaald tijdstip of gedurende een bepaalde periode. Dit tijdstip¸ of deze periode¸ noemen we de basis.

Voor het berekenen van indexcijfers wordt de basis van de beschouwde variabele gelijk gesteld aan 100; de waarden in de andere perioden worden vervolgens herleid op 100.

Voorbeeld

Gegeven is het volgende overzicht van de omzetten van een bepaald bedrijf.

1985 1990 1995 2000
7.764 10.739 10.854 13.665
(bedragen x € 1 miljoen)

Met 1980 als basisjaar vinden we de volgende indexcijfers.

1985 1990 1995 2000
100 138 140 176

Het indexcijfer van 1990 is als volgt bepaald:

10739/7764 x 100

Met behulp van de berekende indexcijfers zien we in één oogopslag dat in de periode 1980-1995 de omzet 176 - 100 = 76% meer is gestegen.

Zie ook: consumentenprijsindex.